Đối với những người đang chung sống với các bệnh lý mạn tính như tiểu đường, tim mạch, hen suyễn hay suy thận, hệ miễn dịch thường ở trong trạng thái "báo động yếu". Tiêm chủng chính là giải pháp chủ động giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ nhập viện và tử vong cho nhóm đối tượng nhạy cảm này.
Các chuyên gia y tế chỉ ra rằng, tình trạng viêm mạn tính và sự suy giảm chức năng đề kháng ở người bệnh nền tạo môi trường lý tưởng cho vi sinh vật gây hại phát triển. Ví dụ, một người bị tiểu đường nếu mắc cúm sẽ có nguy cơ nhập viện cao gấp 6 lần. Một bệnh nhân tim mạch nhiễm phế cầu khuẩn có nguy cơ biến chứng nặng gấp 3-7 lần người khỏe mạnh. Vì vậy, theo nghiên cứu của các chuyên gia tại Cao đẳng Y Sài Gòn vắc xin không chỉ phòng bệnh mà còn là cách bảo vệ các cơ quan nội tạng khỏi sự tàn phá của các đợt nhiễm trùng cấp tính.
Dưới đây là danh sách các loại vắc xin mà người có bệnh lý mạn tính cần đặc biệt lưu ý:
- Vắc xin Phế cầu khuẩn: Ngăn ngừa viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng huyết. Đây là ưu tiên hàng đầu cho người bệnh phổi (COPD, hen suyễn) và tim mạch.
- Vắc xin Cúm: Cần tiêm nhắc lại mỗi năm để tránh biến chứng nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ do virus cúm kích thích.
- Vắc xin Zona thần kinh: Đặc biệt quan trọng cho người trên 50 tuổi hoặc người bị suy giảm miễn dịch để phòng những cơn đau thần kinh dai dẳng.
- Vắc xin Sốt xuất huyết: Bảo vệ cơ thể trước 4 tuýp virus Dengue, giúp người bệnh nền tránh nguy cơ sốc mất máu và suy đa tạng.
- Vắc xin Viêm màng não mô cầu: Phòng ngừa vi khuẩn Neisseria meningitidis – tác nhân có thể gây tử vong cực nhanh chỉ trong vòng 24 giờ.
- Vắc xin Ho gà – Bạch hầu – Uốn ván: Giúp bảo vệ hệ hô hấp và cơ tim trước độc tố của vi khuẩn.
- Vắc xin Viêm gan A và B: Tránh tổn thương gan chồng chất, đặc biệt quan trọng cho người đang điều trị thuốc dài hạn.
- Vắc xin Thủy đậu: Ngăn ngừa biến chứng viêm phổi và nguy cơ tái hoạt động của virus gây bệnh Zona sau này.
- Vắc xin Hib: Phòng viêm màng não mủ, đặc biệt cần thiết cho người đã cắt lách hoặc đang điều trị ung thư.
- Vắc xin Sởi – Quai bị – Rubella: Tránh các biến chứng nguy hiểm liên quan đến hệ thần kinh và cơ quan sinh sản.
Để đảm bảo an toàn, người bệnh nền cần tuân thủ quy trình sau:
- Trước khi tiêm: Kê khai đầy đủ tiền sử bệnh lý và các loại thuốc đang sử dụng (thuốc chống đông máu, thuốc ức chế miễn dịch...).
- Tại điểm tiêm: Lựa chọn các cơ sở uy tín có quy trình khám sàng lọc kỹ lưỡng và hệ thống kho lạnh đạt chuẩn (như VNVC hoặc Bệnh viện Tâm Anh).
- Sau khi tiêm: Theo dõi tại chỗ 30 phút và tiếp tục quan sát tại nhà trong 48 giờ. Nếu có dấu hiệu khó thở, sốt cao không hạ hoặc sưng môi, lưỡi, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Kết luận: Tiêm chủng không chỉ là quyền lợi mà còn là trách nhiệm của người bệnh nền với chính sức khỏe của mình. Đừng để những căn bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin làm trầm trọng thêm tình trạng sức khỏe vốn đã mong manh.
*LƯU Ý: Bài viết mang tính tham khảo, phục vụ mục đích học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn và không có giá trị thay thế ý kiến tư vấn y khoa chuyên môn.
