Sau nhiều thắc mắc từ thí sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã làm rõ khái niệm bách phân vị và quy đổi điểm xét tuyển giữa các phương thức khác nhau, nhằm bảo đảm công bằng với thang điểm trong tuyển sinh 2026
Sau nhiều thắc mắc từ thí sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã làm rõ khái niệm bách phân vị và quy đổi điểm xét tuyển giữa các phương thức khác nhau, nhằm bảo đảm công bằng với thang điểm trong tuyển sinh 2026
Trước những thay đổi trong quy chế tuyển sinh năm 2026, nhiều thí sinh đặc biệt quan tâm đến cách quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển khác nhau. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết việc áp dụng bách phân vị là giải pháp nhằm đưa toàn bộ kết quả xét tuyển về cùng một thang điểm chung, từ đó hạn chế chênh lệch và tạo sự minh bạch trong quá trình tuyển sinh.
Theo giải đáp từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, bách phân vị là chỉ số thống kê dùng để xác định vị trí của một giá trị trong tập dữ liệu đã được sắp xếp theo thứ tự từ thấp đến cao. Chỉ số này phản ánh tỷ lệ phần trăm số lượng giá trị thấp hơn hoặc bằng một giá trị cụ thể. Trong bối cảnh tuyển sinh, công cụ này giúp đánh giá chính xác tương quan năng lực của thí sinh tham gia từng phương thức xét tuyển khác nhau. Đây cũng được xem là bước điều chỉnh cần thiết khi số lượng phương thức tuyển sinh ngày càng đa dạng như hiện nay.
Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ví dụ, nếu một thí sinh đạt bách phân vị 90 thì điều đó đồng nghĩa điểm số của thí sinh này cao hơn hoặc bằng 90% số lượng thí sinh trong cùng phương thức xét tuyển. Nhờ cách xác định này, kết quả của thí sinh từ nhiều hình thức thi khác nhau vẫn có thể đặt lên cùng mặt bằng để so sánh. Việc áp dụng công cụ thống kê trong tuyển sinh cũng giúp giảm bớt lo ngại về độ khó khác nhau giữa các kỳ thi, bao gồm cả kỳ thi tốt nghiệp THPT và các bài thi đánh giá năng lực riêng của từng cơ sở đào tạo.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết việc sử dụng bách phân vị đã được quy định cụ thể trong Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng. Nội dung này được ban hành kèm theo Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT, trong đó nhấn mạnh yêu cầu các cơ sở đào tạo phải xây dựng nguyên tắc quy đổi tương đương giữa các phương thức tuyển sinh.
Theo quy định, “quy đổi tương đương” được hiểu là việc chuyển đổi ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào và điểm trúng tuyển giữa các phương thức tuyển sinh hoặc các tổ hợp xét tuyển trong cùng một mã xét tuyển. Quá trình này cần dựa trên bảng bách phân vị nhằm bảo đảm mức độ đáp ứng yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo là tương đương nhau. Việc chuẩn hóa theo cùng thang điểm 30 cũng được đánh giá là yếu tố quan trọng để tăng tính minh bạch cho mùa Xét tuyển Đại học năm 2026.
Thực tế cho thấy nhiều năm qua, mỗi phương thức tuyển sinh có cách đánh giá khác nhau nên việc xuất hiện độ lệch điểm là điều khó tránh khỏi. Một số kỳ thi có phổ điểm cao trong khi nhiều bài thi khác lại có độ phân hóa lớn hơn, khiến việc so sánh trực tiếp trở nên thiếu chính xác. Vì vậy, việc quy đổi bằng bách phân vị được xem là giải pháp giúp các trường có thêm cơ sở khoa học khi xác định điểm chuẩn. Điều này đồng thời góp phần hạn chế tình trạng mất cân bằng cơ hội giữa các nhóm thí sinh tham gia các phương thức xét tuyển khác nhau.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, mục tiêu lớn nhất của việc áp dụng bách phân vị là bảo đảm công bằng cho tất cả thí sinh, bất kể lựa chọn hình thức xét tuyển nào. Khi toàn bộ kết quả được quy đổi về cùng mặt bằng đánh giá, cơ hội trúng tuyển của thí sinh sẽ được xem xét dựa trên năng lực tương quan thay vì chỉ phụ thuộc vào điểm số tuyệt đối của từng kỳ thi riêng lẻ.
Trong bối cảnh nhiều trường đại học mở rộng phương thức tuyển sinh bằng học bạ, chứng chỉ quốc tế hoặc kỳ thi đánh giá năng lực, việc xây dựng công cụ quy đổi chung được xem là cần thiết. Các chuyên gia tuyển sinh nhận định phương pháp này sẽ giúp các trường chủ động hơn khi xây dựng ngưỡng đầu vào và giảm tình trạng chênh lệch điểm chuẩn giữa các phương thức. Một số cơ sở đào tạo, trong đó có Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, cũng đang theo dõi sát các điều chỉnh mới để cập nhật phương án tuyển sinh phù hợp với quy định chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng việc công khai nguyên tắc quy đổi sẽ giúp thí sinh hiểu rõ hơn cách tính điểm và giảm tâm lý hoang mang trước mùa tuyển sinh. Khi dữ liệu được chuẩn hóa bằng công cụ thống kê thống nhất, các trường có thể đối chiếu chính xác năng lực đầu vào giữa các nhóm thí sinh đến từ nhiều phương thức xét tuyển khác nhau. Đây được xem là bước điều chỉnh nhằm hướng tới một quy trình tuyển sinh minh bạch, khách quan và phù hợp hơn với thực tế tuyển sinh đại học hiện nay.
