Quả quýt: Loại quả quen thuộc với khả năng chữa ho hiệu quả trong Đông y

Quả quýt không chỉ là loại trái cây giàu vitamin C mà còn được Đông y coi là vị thuốc quý chữa ho, long đờm và bổ phổi. Nhiều bài thuốc dân gian với quýt mang lại hiệu quả an toàn, phù hợp cho cả trẻ em và người lớn.

Trong Đông y, quả quýt có vị ngọt, chua, tính ấm, tác động chủ yếu vào tỳ, phế. Phần múi quýt giúp thanh nhiệt, bổ sung vitamin, tăng sức đề kháng, trong khi vỏ quýt (trần bì) lại có tác dụng lý khí, hóa đờm, giảm ho, trị chướng bụng đầy hơi. Chính sự kết hợp này đã tạo nên giá trị đặc biệt của quýt trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh hô hấp, nhất là ho do cảm lạnh, ho có đờm hoặc ho khan lâu ngày.

Theo y học hiện đại, quýt chứa nhiều vitamin C, flavonoid và tinh dầu có tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm và chống oxy hóa. Những thành phần này giúp làm dịu cổ họng, giảm kích ứng niêm mạc và hạn chế vi khuẩn gây viêm họng, viêm phế quản. Ngoài ra, hoạt chất trong vỏ quýt còn có khả năng kích thích tiêu hóa, giảm triệu chứng ăn không tiêu, đầy bụng – vốn là yếu tố có thể khiến tình trạng ho kéo dài thêm.

Trong dân gian, quả quýt được sử dụng chữa ho bằng nhiều cách đơn giản:

Quýt nướng: Lấy quả quýt tươi, nướng trên than hoặc lò cho đến khi nóng, sau đó bóc vỏ ăn cả tép lẫn phần nước tiết ra. Cách này giúp giảm ho, giữ ấm phổi và cải thiện chứng ho khan.

Vỏ quýt chưng mật ong: Dùng vỏ quýt rửa sạch, thái nhỏ, đem chưng cùng mật ong rồi uống từng thìa nhỏ. Đây là bài thuốc được nhiều người áp dụng cho trẻ em, vừa dễ uống vừa có tác dụng long đờm, giảm viêm họng.

Trà vỏ quýt: Vỏ quýt phơi khô, hãm với nước sôi để uống thay trà. Trà vỏ quýt có tác dụng giảm ho, tốt cho tiêu hóa và hỗ trợ điều hòa khí huyết.

Theo bác sĩ y học cổ truyền, việc chữa ho bằng quả quýt có hiệu quả tốt, an toàn và phù hợp với nhiều đối tượng. Tuy nhiên, không nên lạm dụng quá nhiều, bởi ăn nhiều quýt có thể gây nóng trong hoặc tăng nguy cơ viêm loét dạ dày ở người có cơ địa nhạy cảm. Ngoài ra, cần phân biệt giữa ho do cảm lạnh, ho do dị ứng hay ho do bệnh lý nghiêm trọng để có hướng điều trị phù hợp.

Theo giảng viên Cao đẳng Y học cổ truyền, Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn cho biết, quýt và vỏ quýt (trần bì) thường được sử dụng trong nhiều bài thuốc Đông y, kết hợp với cam thảo, gừng hoặc mạch môn để tăng hiệu quả chữa ho, hóa đờm và bổ phế. Thầy cô cũng khuyến nghị rằng người bệnh nên kết hợp dùng quýt với chế độ dinh dưỡng cân bằng, giữ ấm cơ thể, uống nhiều nước ấm và nghỉ ngơi hợp lý để đạt hiệu quả tối ưu.

Như vậy, quả quýt không chỉ là loại trái cây ngon miệng mà còn là vị thuốc quý trong Đông y. Việc áp dụng đúng cách các bài thuốc từ quýt có thể giúp giảm ho, cải thiện sức khỏe đường hô hấp, đồng thời tăng cường sức đề kháng tự nhiên. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ y học cổ truyền trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài.