Trimetazidine là thuốc hỗ trợ điều trị đau thắt ngực mạn tính, giúp cải thiện chuyển hóa năng lượng của tế bào cơ tim khi thiếu oxy. Thuốc không làm thay đổi huyết áp nhưng có vai trò bảo vệ tim, cần dùng đúng chỉ định để đảm bảo an toàn.
Trimetazidine là thuốc hỗ trợ điều trị đau thắt ngực mạn tính, giúp cải thiện chuyển hóa năng lượng của tế bào cơ tim khi thiếu oxy. Thuốc không làm thay đổi huyết áp nhưng có vai trò bảo vệ tim, cần dùng đúng chỉ định để đảm bảo an toàn.
Trimetazidine là hoạt chất được sử dụng trong điều trị hỗ trợ bệnh tim thiếu máu cục bộ, đặc biệt ở người bị đau thắt ngực ổn định. Không giống các thuốc giãn mạch vành hay thuốc hạ huyết áp, trimetazidine không tác động trực tiếp lên huyết động mà tập trung điều chỉnh chuyển hóa năng lượng bên trong tế bào cơ tim.
Cơ chế này giúp tế bào tim hoạt động hiệu quả hơn trong điều kiện thiếu oxy, từ đó giảm triệu chứng đau ngực, mệt khi gắng sức và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
Trong thực hành lâm sàng, trimetazidine thường được bào chế dạng viên 20 mg, viên giải phóng kéo dài 35 mg hoặc dung dịch uống. Đây là kiến thức dược lý quan trọng thường được giảng dạy cho sinh viên ngành Dược học và Cao đẳng Y sĩ đa khoa nhằm phục vụ chăm sóc bệnh nhân tim mạch.
Ở bệnh tim thiếu máu cục bộ, cơ tim phải tiêu tốn nhiều oxy để tạo năng lượng từ quá trình oxy hóa acid béo. Trimetazidine ức chế con đường này và thúc đẩy sử dụng glucose – nguồn năng lượng tiêu thụ ít oxy hơn.
Nhờ đó, thuốc giúp duy trì ATP nội bào, bảo vệ màng tế bào và hạn chế tổn thương cơ tim. Điểm đặc biệt là trimetazidine không làm thay đổi nhịp tim hay huyết áp, vì vậy phù hợp cho những người không dung nạp thuốc giãn mạch hoặc vẫn còn triệu chứng dù đã điều trị chuẩn.
Theo giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, “Trimetazidine là thuốc hỗ trợ chuyển hóa, không thay thế thuốc điều trị cơn đau thắt ngực cấp. Người bệnh cần hiểu rõ vai trò ‘bổ trợ’ của thuốc để tránh tự ý dùng sai mục đích. Việc nắm chắc cơ chế này cũng là nội dung trọng tâm trong đào tạo sinh viên Cao đẳng Dược và Y sĩ đa khoa”.
Trong điều trị tim mạch, thuốc được chỉ định chủ yếu để dự phòng cơn đau thắt ngực mạn tính, dùng kết hợp với các thuốc nền như chẹn beta, chẹn kênh canxi hoặc nitrate khi triệu chứng chưa kiểm soát hoàn toàn.
Ngoài ra, trimetazidine còn có thể được dùng hỗ trợ một số rối loạn do tuần hoàn kém như ù tai, chóng mặt hoặc giảm thị lực nguồn gốc mạch máu. Tuy nhiên, các chỉ định này cần được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng.
Thuốc chỉ phát huy hiệu quả khi sử dụng lâu dài và đúng phác đồ, không có tác dụng cắt cơn đau ngực cấp tính.
Liều lượng được điều chỉnh theo dạng bào chế và tình trạng sức khỏe người bệnh. Dạng viên 20 mg thường uống 3 lần mỗi ngày cùng bữa ăn. Dạng giải phóng kéo dài 35 mg dùng 2 lần mỗi ngày, sáng và tối.
Với người suy thận mức độ trung bình hoặc người cao tuổi, liều thường giảm còn 1–2 lần mỗi ngày để hạn chế tích lũy thuốc. Sau khoảng 3 tháng điều trị, bác sĩ sẽ đánh giá hiệu quả; nếu không cải thiện triệu chứng, có thể cân nhắc ngừng thuốc.
Việc tính toán liều phù hợp là kỹ năng quan trọng trong thực hành của nhân viên y tế, đặc biệt với sinh viên ngành Dược học và Cao đẳng Y, nhằm đảm bảo hiệu quả điều trị mà vẫn an toàn.
Đa số trường hợp dung nạp thuốc tốt, tuy nhiên một số phản ứng nhẹ có thể xuất hiện như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, khó tiêu, mệt mỏi hoặc nổi mẩn da. Những triệu chứng này thường thoáng qua và tự cải thiện.
Dù hiếm gặp, trimetazidine có thể gây rối loạn vận động như run tay, cứng cơ, dáng đi bất thường hoặc hội chứng giống Parkinson, đặc biệt ở người cao tuổi. Khi xuất hiện các biểu hiện này, người bệnh cần ngừng thuốc và đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Một số trường hợp có thể gặp hạ huyết áp tư thế, tim đập nhanh hoặc hồi hộp, vì vậy nên thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc.
Trimetazidine không dùng cho người quá mẫn với thành phần thuốc, người mắc bệnh Parkinson hoặc rối loạn vận động, suy thận nặng và trẻ em dưới 18 tuổi. Phụ nữ mang thai, cho con bú chỉ sử dụng khi thật sự cần thiết và có chỉ định chuyên khoa.
Điều quan trọng cần nhớ là thuốc không thay thế điều trị cơn đau thắt ngực cấp. Khi xuất hiện đau ngực dữ dội hoặc triệu chứng nặng lên, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay thay vì tự tăng liều.
Trimetazidine là thuốc hỗ trợ chuyển hóa cơ tim, giúp cải thiện triệu chứng đau thắt ngực mạn tính mà không ảnh hưởng huyết áp. Tuy nhiên, đây là thuốc kê đơn, cần sử dụng đúng chỉ định và theo dõi chặt chẽ để phòng ngừa tác dụng phụ thần kinh hoặc tim mạch. Việc trang bị kiến thức đầy đủ về thuốc cho đội ngũ Y sĩ đa khoa, Cao đẳng Y và ngành Dược sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị, đảm bảo an toàn cho người bệnh trong thực hành chăm sóc sức khỏe tim mạch.
*LƯU Ý: Bài viết mang tính tham khảo, phục vụ mục đích học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn và không có giá trị thay thế ý kiến tư vấn y khoa chuyên môn.
