Trong Đông y, ho có đờm (khái thấu) là phản ứng của cơ thể khi tạng phủ (nội tạng) hoạt động không điều độ, hoặc do cảm nhiễm từ bên ngoài (ngoại cảm).Mục tiêu của việc điều trị là điều dưỡng chính khí, bồi bổ tạng Phế, và tăng cường sức đề kháng để loại bỏ bệnh tận gốc.
1. Khái thấu do ngoại cảm (Cảm nhiễm từ bên ngoài)
- Phong hàn: Người bệnh ho, đờm lỏng, sợ lạnh, không ra mồ hôi. Phép chữa là tán hàn, sơ phong, hóa đờm.
- Phong nhiệt: Các triệu chứng gồm ho, đờm vàng đặc, đau họng, sốt nhẹ, sợ gió. Phép chữa là sơ phong, thanh nhiệt, tuyên thông phế khí.
- Khô táo (Thu táo): Ho khan, ít đờm, miệng khô họng rát, có thể kèm theo triệu chứng của phong hàn hoặc phong nhiệt. Phép chữa là dưỡng phế, nhuận táo.
2. Khái thấu do nội thương (Mất điều hòa chức năng tạng phủ)
- Thấp đờm: Ho nhiều, đờm trắng đặc, ngực tức. Phép chữa là táo thấp hóa đờm, kiện tỳ vị.
- Can hỏa phạm phế: Ho, khí nghịch lên, đau khi ho, miệng khô họng rát. Phép chữa là tả hỏa, thanh can, nhuận phế, hóa đờm.
- Phế hư khái thấu: Ho mãn tính, ho khan, ít đờm, cơ thể gầy yếu. Phép chữa là dưỡng âm, thanh phế, hóa đờm, trị ho.
Các thầy thuốc Đông y kê đơn tùy theo nguyên nhân và thể trạng của người bệnh, sử dụng các vị thuốc có tính chất phù hợp để điều hòa cơ thể.
Lưu ý khi sử dụng thuốc Đông y chữa ho cho trẻ
Khi sử dụng các bài thuốc Đông y trị ho cho trẻ, Theo các giảng viên của Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn lưu ý cần đặc biệt thận trọng vì cơ thể trẻ còn non nớt và nhạy cảm. Bạn có thể tham khảo một số phương pháp dân gian an toàn, dễ thực hiện như:
- Tỏi và mật ong hấp cách thủy: Tỏi giã dập, hấp với mật ong để trẻ uống. Bài thuốc này giúp long đờm và làm dịu cổ họng. Lưu ý, không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi vì có nguy cơ ngộ độc botulism.
- Lá húng chanh, quất và đường phèn: Húng chanh và quất giã nhỏ, hấp với đường phèn. Bài thuốc này giúp điều trị ho và viêm họng.
- Lá hẹ và đường phèn chưng cách thủy: Lá hẹ là một loại kháng sinh tự nhiên, giúp giảm ho và các triệu chứng viêm họng.
Những lưu ý quan trọng:
- Tham khảo ý kiến chuyên gia: Trước khi sử dụng bất kỳ bài thuốc nào, đặc biệt là với trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia Đông y để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
- Đúng liều lượng: Tuân thủ liều lượng và cách dùng được hướng dẫn.
- Không tự ý dùng thuốc: Không tự ý mua và dùng các loại thuốc Đông y không rõ nguồn gốc.
- Kết hợp chế độ sinh hoạt: Ngoài việc dùng thuốc, cần giữ ấm cơ thể cho trẻ, đặc biệt là vùng cổ, ngực, tay chân khi thời tiết thay đổi. Đảm bảo chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, cho trẻ uống nhiều nước và nghỉ ngơi hợp lý.
Sử dụng thuốc Đông y để chữa ho có đờm có thể mang lại hiệu quả cao nếu được chẩn đoán và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, theo các thầy cô giảng dạy ngành y học cổ truyền Cao đẳng Điều dưỡng nó đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ chặt chẽ. Nếu triệu chứng không thuyên giảm hoặc nặng hơn, cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để được can thiệp kịp thời.
