Mức độ nguy hiểm và phương pháp chẩn đoán trào ngược dạ dày thực quản

Bài viết này bác sĩ giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn sẽ cung cấp thông tin về các triệu chứng, ảnh hưởng của hiện tượng này đối với cơ thể và các phương pháp chẩn đoán.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng dịch vị dạ dày chứa axit và các enzyme tiêu hóa trào ngược lên thực quản. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, nó có thể làm tổn thương niêm mạc thực quản. Các nguyên nhân chính gây ra trào ngược dạ dày thực quản bao gồm:

• Cơ vòng thực quản dưới hoạt động kém: Cơ vòng này có nhiệm vụ ngăn không cho dịch dạ dày trào ngược lên thực quản. Khi cơ vòng hoạt động không hiệu quả, axit dạ dày dễ dàng trào ngược lên thực quản.
• Tăng áp lực trong dạ dày: Áp lực gia tăng trong dạ dày do ăn quá no, ăn nhanh hoặc do béo phì có thể làm tăng nguy cơ trào ngược.
• Hút thuốc và uống nhiều bia rượu: Thuốc lá làm giảm khả năng hoạt động của cơ vòng thực quản, trong khi bia rượu gây kích ứng niêm mạc dạ dày và thực quản, khiến tình trạng trào ngược nghiêm trọng hơn.

Triệu chứng của trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản thường đi kèm với những triệu chứng sau:

• Đau hoặc cảm giác nóng rát: Cảm giác đau từ vùng dạ dày lan lên thực quản, cổ họng, thậm chí có thể lên đến miệng.
• Cảm giác chua hoặc đắng trong miệng: Do axit hoặc dịch dạ dày trào ngược lên miệng.
• Khó nuốt hoặc đau khi nuốt: Nếu niêm mạc thực quản bị tổn thương.
• Ho khan vào ban đêm và khó thở: Do axit trào ngược vào đường hô hấp, gây tắc nghẽn cổ họng và ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Mức độ nguy hiểm của trào ngược dạ dày thực quản

Trào ngược dạ dày thực quản không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị:

• Viêm loét thực quản: Khi hiện tượng trào ngược xảy ra thường xuyên, niêm mạc thực quản có thể bị viêm loét, dẫn đến các triệu chứng như ho, đau rát cổ họng, khó nuốt. Nếu không được điều trị, viêm loét có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như hẹp thực quản và ung thư thực quản.
• Hẹp thực quản: Trào ngược dạ dày mạn tính có thể dẫn đến hẹp thực quản. Việc tổn thương niêm mạc lâu dài sẽ hình thành sẹo, làm hẹp lòng thực quản. Điều này khiến bệnh nhân gặp khó khăn khi nuốt thức ăn, cảm thấy thức ăn bị nghẹn lại trong cổ họng.
• Ung thư thực quản: Nếu tình trạng viêm loét kéo dài mà không được điều trị, các tế bào trong thực quản có thể bị biến đổi và dẫn đến ung thư thực quản. Tuy đây không phải là biến chứng phổ biến, nhưng vẫn cần đặc biệt chú ý.

Xem thêm: Các triệu chứng viêm loét dạ dày cần lưu ý

Phương pháp chẩn đoán trào ngược dạ dày thực quản

Để chẩn đoán chính xác trào ngược dạ dày thực quản và đưa ra phương án điều trị phù hợp, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm và kiểm tra sau:

• Khám lâm sàng và đánh giá triệu chứng: Bác sĩ sẽ thăm khám và hỏi về các triệu chứng của bệnh nhân, bao gồm tần suất, mức độ nghiêm trọng và các yếu tố có thể làm triệu chứng trở nên trầm trọng hơn. Thông qua quá trình này, bác sĩ sẽ có những phán đoán ban đầu về tình trạng bệnh.
• Nội soi dạ dày thực quản: Nội soi giúp bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày và thực quản để phát hiện tổn thương, viêm loét do axit dạ dày gây ra. Nếu nghi ngờ ung thư, bác sĩ có thể tiến hành sinh thiết ngay trong quá trình nội soi.
• Đo pH thực quản 24 giờ: Đây là phương pháp đo lượng axit trong thực quản. Một thiết bị cảm biến pH sẽ được đưa vào thực quản trong vòng 24 giờ để ghi nhận mức độ axit trào ngược, từ đó xác định mức độ nghiêm trọng của tình trạng trào ngược dạ dày.
• Đo áp lực và nhu động thực quản (HRM): Phương pháp này giúp kiểm tra chức năng của các cơ vòng thực quản và sự co bóp của thực quản. Bằng cách đưa ống mềm chứa cảm biến áp lực vào thực quản, bác sĩ có thể đánh giá hoạt động của cơ vòng thực quản, phát hiện các vấn đề làm dịch dạ dày trào ngược lên thực quản.

Bác sĩ giảng viên Cao đẳng Y đa khoa cho biết, trào ngược dạ dày thực quản không phải lúc nào cũng gây nguy hiểm, nhưng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Do đó, nếu có các triệu chứng nghi ngờ, người bệnh nên thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra và điều trị sớm.