Nguy cơ huyết khối tĩnh mạch dấu hiệu nhận biết và cách phòng tránh

Trong bài viết sau, các chuyên gia y tế từ Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn sẽ chia sẻ những thông tin quan trọng về huyết khối tĩnh mạch, giúp bạn nhận biết dấu hiệu sớm, hiểu rõ nguyên nhân, cũng như nắm vững các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả nhằm bảo vệ sức khỏe tim mạch và hệ tuần hoàn.

Huyết khối tĩnh mạch là gì?

Huyết khối tĩnh mạch là tình trạng xuất hiện cục máu đông trong lòng tĩnh mạch, gây cản trở dòng máu trở về tim. Cục máu đông này thường xuất hiện ở các tĩnh mạch sâu của chân (gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu) hoặc có thể di chuyển đến phổi, gây ra tình trạng nguy hiểm được gọi là thuyên tắc phổi.

Các triệu chứng có thể bao gồm sưng, đau, đỏ và nóng ở vùng bị ảnh hưởng. Khi máu không lưu thông được, các cơ quan và mô xung quanh cũng có thể bị thiếu oxy, gây tổn thương nghiêm trọng nếu không điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây huyết khối tĩnh mạch

Có nhiều yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối, bao gồm:

• Thiếu vận động kéo dài: Ngồi lâu khi đi máy bay, tàu xe, hoặc sau phẫu thuật khiến máu lưu thông chậm, dễ hình thành cục máu đông.
• Tổn thương thành mạch: Do phẫu thuật, chấn thương hoặc thủ thuật y tế (như đặt ống thông tĩnh mạch).
• Rối loạn đông máu bẩm sinh: Một số người có yếu tố di truyền khiến máu dễ đông hơn bình thường.
• Thay đổi nội tiết tố: Mang thai, dùng thuốc tránh thai hoặc liệu pháp hormone đều có thể làm tăng nguy cơ đông máu.
• Bệnh lý nền: Ung thư, suy tim, tiểu đường hoặc bệnh viêm mạn tính cũng là yếu tố nguy cơ.
• Lối sống không lành mạnh: Hút thuốc lá, béo phì và lười vận động ảnh hưởng đến tuần hoàn máu và làm tăng nguy cơ huyết khối.

Nhận diện đúng các yếu tố nguy cơ là bước đầu tiên quan trọng giúp ngăn ngừa huyết khối tĩnh mạch một cách hiệu quả.

Dấu hiệu nhận biết huyết khối tĩnh mạch

Các biểu hiện lâm sàng của huyết khối tĩnh mạch có thể rất đa dạng và phụ thuộc vào vị trí cục máu đông:

• Huyết khối tĩnh mạch sâu ở chân: Sưng, đau âm ỉ hoặc cảm giác nặng nề ở đùi, bắp chân hoặc mắt cá. Vùng da có thể nóng và đỏ. Một số người không có triệu chứng rõ ràng.
• Huyết khối liên quan đến ống thông: Thường gặp ở cánh tay hoặc cổ. Có thể sưng, đau nhẹ, hoặc không có triệu chứng.
• Huyết khối vùng bụng (mạc treo): Đau bụng âm ỉ, khó chịu không rõ nguyên nhân. Đôi khi không có biểu hiện lâm sàng rõ ràng.
• Thuyên tắc phổi: Đau ngực đột ngột, khó thở, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc thậm chí ngất xỉu. Đây là tình trạng cấp cứu y tế cần can thiệp ngay lập tức.

Nếu nghi ngờ có dấu hiệu huyết khối, việc thăm khám và thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán là cần thiết để xác định chính xác tình trạng bệnh.

Chẩn đoán và điều trị huyết khối tĩnh mạch

Để xác định chính xác tình trạng huyết khối, các bác sĩ có thể sử dụng một số phương pháp chẩn đoán hiện đại:

• Siêu âm Doppler: Đánh giá dòng chảy máu trong tĩnh mạch, đặc biệt hiệu quả với các trường hợp ở chi dưới.
• Chụp CT scan: Được sử dụng để phát hiện cục máu đông trong phổi, bụng hoặc vùng chậu.
• Xét nghiệm máu: Giúp xác định yếu tố di truyền hoặc các chỉ số liên quan đến rối loạn đông máu.

Xem thêm: Những điều cần biết về Zona thần kinh ở mặt tránh biến chứng nguy hiểm

Việc điều trị tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và vị trí huyết khối, nhưng nhìn chung, mục tiêu là:

• Ngăn chặn cục máu đông phát triển
• Hạn chế biến chứng nguy hiểm
• Hỗ trợ cơ thể tự phân giải cục máu đông

Bác sĩ giảng viên Cao đẳng Y đa khoa cho biết  các phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:

• Dùng thuốc chống đông máu: Như heparin (tiêm) hoặc thuốc uống như warfarin, rivaroxaban… Giúp ngăn ngừa cục máu đông mới và ổn định cục máu đông hiện tại.
• Đặt bộ lọc tĩnh mạch chủ dưới: Dành cho bệnh nhân không thể dùng thuốc chống đông. Thiết bị này ngăn không cho cục máu đông đi lên phổi.
• Điều trị cho phụ nữ mang thai: Cần phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ sản khoa và chuyên gia huyết học. Đảm bảo an toàn cho mẹ và thai nhi trong quá trình điều trị.

Huyết khối tĩnh mạch là một tình trạng tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng nếu được phát hiện và điều trị sớm, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả. Việc hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và người thân.