Nhịp tim lúc nhanh lúc chậm là tình trạng rối loạn điện học của tim, khiến người bệnh cảm thấy hồi hộp, choáng nhẹ hoặc khó thở. Đây có thể là phản ứng sinh lý nhưng cũng có thể là dấu hiệu của loạn nhịp nguy hiểm cần được theo dõi và điều trị đúng cách.
Trong điều kiện bình thường, tim duy trì nhịp đập đều đặn nhờ hệ thống dẫn truyền điện chuyên biệt. Khi nhịp tim tăng vọt rồi chậm lại bất thường, cơ tim không kịp bơm máu hiệu quả, từ đó gây ra cảm giác trống ngực, hụt hơi, thậm chí ngất. Rối loạn nhịp dạng này có thể xảy ra thoáng qua vì căng thẳng, mất ngủ, dùng chất kích thích. Tuy nhiên, khi tần suất ngày càng dày hoặc xuất hiện kèm đau ngực, choáng váng, đây là dấu hiệu bệnh lý cần được đánh giá chuyên sâu.
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến xung động điện của tim. Người trẻ có thể gặp nhịp tim thất thường do stress, rối loạn thần kinh thực vật, sử dụng cà phê hoặc rượu bia quá mức. Người trung niên và cao tuổi dễ bị nhịp tim thất thường hơn do tăng huyết áp, bệnh mạch vành, rối loạn tuyến giáp hoặc biến chứng sau viêm cơ tim.
Theo các Y sĩ đa khoa, một số trường hợp do rối loạn điện giải, tác dụng phụ của thuốc hoặc tổn thương cấu trúc tim. Các yếu tố như thiếu ngủ, làm việc cường độ cao, thừa cân và ít vận động cũng khiến hệ dẫn truyền tim hoạt động kém ổn định.
Người bệnh thường mô tả cảm giác tim đập mạnh, bỏ nhịp hoặc rung lên từng đợt. Khi nhịp quá nhanh, máu không kịp bơm lên não nên có thể choáng, thở gấp hoặc hoa mắt. Khi nhịp quá chậm, cơ thể mệt lả, dễ buồn ngủ và giảm tập trung. Nếu tình trạng kéo dài nhiều phút hoặc tái phát trong ngày, cần thăm khám để loại trừ loạn nhịp nguy hiểm như rung nhĩ, nhịp nhanh kịch phát hay block nhĩ – thất.
Rối loạn nhịp tim dù xuất hiện thoáng qua vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây tụt huyết áp, suy giảm tưới máu não, giảm khả năng gắng sức. Với người có bệnh nền tim mạch, tình trạng này có thể tiến triển thành suy tim, huyết khối hoặc đột quỵ. Một số rối loạn nhịp xuất phát từ buồng thất có khả năng gây ngừng tuần hoàn nếu không xử trí đúng thời điểm.
Để xác định nguyên nhân, bác sĩ thường chỉ định điện tâm đồ, siêu âm tim, Holter điện tim và xét nghiệm tuyến giáp. Việc điều trị phụ thuộc vào loại rối loạn nhịp. Với trường hợp nhẹ, điều chỉnh lối sống, tăng vận động, hạn chế chất kích thích và kiểm soát giấc ngủ có thể giúp ổn định nhịp tim. Khi nhịp tim dao động do bệnh lý nền, người bệnh cần dùng thuốc chống loạn nhịp, điều trị cường giáp hoặc kiểm soát huyết áp.
Trường hợp nặng hơn, can thiệp triệt đốt qua ống thông hoặc đặt máy tạo nhịp được xem là lựa chọn hiệu quả nhằm khôi phục nhịp ổn định và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài.
Giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, cho biết: “Nhịp tim lúc nhanh lúc chậm không nên xem nhẹ, nhất là ở người trẻ thường chủ quan cho rằng đây chỉ là căng thẳng hoặc thiếu ngủ. Nếu tình trạng xuất hiện nhiều lần trong ngày hoặc khiến bệnh nhân choáng váng, cần khám sớm để sàng lọc rối loạn nhịp tim. Việc đào tạo thực hành trong chương trình Cao đẳng Y sĩ đa khoa và ngành Y sĩ đa khoa hiện nay đặc biệt chú trọng kiến thức tim mạch, giúp sinh viên hiểu đúng cơ chế điện học của tim và cách nhận diện sớm những rối loạn nguy hiểm”.
Nhịp tim lúc nhanh lúc chậm là biểu hiện quan trọng cho thấy hệ dẫn truyền tim đang hoạt động bất thường. Việc theo dõi triệu chứng, loại bỏ tác nhân nguy cơ và thăm khám kịp thời giúp ngăn ngừa nhiều biến chứng nặng. Khi cơ thể liên tục báo hiệu bằng những nhịp đập bất thường, người bệnh không nên chần chừ; chẩn đoán chính xác và điều trị sớm luôn là yếu tố quyết định để bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
