Viêm co rút bao khớp vai: Nguyên nhân và hướng điều trị hiệu quả

Viêm co rút bao khớp vai còn được gọi là viêm quanh khớp vai thể đông cứng hay đông cứng khớp vai (Frozen Shoulder). Đây là tình trạng viêm mạn tính xảy ra tại bao khớp vai, khiến bao khớp dày lên, co rút và giảm tiết dịch khớp, từ đó làm cho khớp vai đau và cứng, khó vận động.

Theo thống kê, chỉ khoảng 2% dân số mắc bệnh viêm co rút bao khớp vai. Tuy tỷ lệ không cao, nhưng bệnh thường diễn tiến âm thầm và kéo dài từ 1–3 năm nếu không được điều trị đúng cách.

Theo bác sĩ, giảng viên Cao đẳng Y sĩ đa khoa, Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn cho biết, Bệnh viêm co rút bao khớp vai thường trải qua ba giai đoạn chính với biểu hiện khác nhau:

Giai đoạn đau (giai đoạn viêm)

Ở giai đoạn đầu, người bệnh cảm thấy đau nhức vai kéo dài, đau tăng khi cử động hoặc về đêm. Tầm vận động khớp vai bắt đầu bị hạn chế. Giai đoạn này thường kéo dài từ 3–8 tháng, dễ gây mất ngủ và mệt mỏi.

Giai đoạn đông cứng

Cơn đau có xu hướng giảm dần, nhưng cảm giác cứng khớp vai rõ rệt hơn. Người bệnh gặp khó khăn khi giơ tay, xoay vai, chải tóc hoặc với tay lên cao. Giai đoạn này thường kéo dài khoảng 4–6 tháng.

Giai đoạn hồi phục

Ở giai đoạn cuối, mức độ đau và cứng khớp giảm dần. Phạm vi vận động vai được cải thiện từng phần, dù hiếm khi phục hồi hoàn toàn như ban đầu. Giai đoạn này kéo dài từ vài tháng đến hơn một năm, tùy cơ địa và phương pháp điều trị.

Cho đến nay, nguyên nhân chính xác gây viêm co rút bao khớp vai vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, bệnh có liên quan mật thiết đến tình trạng viêm mạn tính khiến bao khớp dày và co rút.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

- Tuổi tác: Người từ 40–60 tuổi có nguy cơ cao do quá trình thoái hóa xương khớp.

- Giới tính: Nữ giới mắc bệnh nhiều hơn nam giới, có thể liên quan đến nội tiết tố.

- Chấn thương hoặc bất động vai: Gãy xương, trật khớp hoặc phải cố định vai lâu ngày.

- Bệnh lý nền: Tiểu đường, rối loạn tuyến giáp, bệnh tim mạch, Parkinson…

Theo giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Tp. Hồ Chí Minh cho biết, bệnh viêm co rút bao khớp vai không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu không điều trị sớm có thể dẫn đến hạn chế vận động vai kéo dài, đau mạn tính và giảm khả năng lao động. Người bệnh gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày như mặc quần áo, buộc tóc, lấy đồ trên cao hoặc xoay vai.

Các phương pháp điều trị viêm co rút bao khớp vai bao gồm:

Điều trị bằng thuốc

Thuốc giảm đau, kháng viêm được sử dụng theo chỉ định nhằm kiểm soát triệu chứng. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài.

Chườm nóng – chườm lạnh

Liệu pháp nhiệt giúp giảm đau, thư giãn cơ vai, hỗ trợ cải thiện tuần hoàn máu tại vùng khớp.

Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng

Đây là phương pháp đóng vai trò then chốt trong điều trị viêm co rút bao khớp vai. Các bài tập giãn cơ, tăng tầm vận động vai cần được thực hiện đúng kỹ thuật và theo hướng dẫn của chuyên viên được đào tạo bài bản từ các chương trình Cao đẳng Vật lý trị liệu tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn nhằm đảm bảo hiệu quả và an toàn.

Phẫu thuật

Chỉ áp dụng khi điều trị bảo tồn không mang lại kết quả. Phẫu thuật giúp giải phóng bao khớp và cải thiện khả năng vận động vai.

Việc phòng ngừa viêm co rút bao khớp vai đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng vận động và hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng. Mỗi người nên tránh mang vác nặng hoặc làm việc quá sức vùng vai, đồng thời khởi động kỹ trước khi tham gia các hoạt động thể thao. Bên cạnh đó, người bệnh cần duy trì vận động nhẹ nhàng, tránh để khớp vai bất động trong thời gian dài. Khi xuất hiện các dấu hiệu đau nhức hoặc cứng vai bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám sớm để được tư vấn và can thiệp kịp thời.