Chẩn đoán sớm và điều trị xuất huyết não ở trẻ sơ sinh hiệu quả

Nguyên nhân gây xuất huyết não ở trẻ sơ sinh

Xuất huyết não là tình trạng chảy máu trong não, xảy ra khi các mạch máu não bị vỡ, gây tổn thương tế bào não và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của trẻ. Tình trạng này có thể xuất hiện ngay trong những ngày đầu sau sinh hoặc trong vòng vài tuần, do các yếu tố bẩm sinh hoặc do sự tác động trong quá trình sinh nở. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến theo chia sẻ từ bác sĩ giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn:

• Chấn thương trong quá trình sinh đẻ: Trong những ca sinh khó, đặc biệt là khi sử dụng dụng cụ hỗ trợ như kẹp hoặc giác hút, sự thay đổi áp lực đột ngột có thể làm vỡ mạch máu trong não của trẻ. Những trường hợp sinh kéo dài, sinh mổ, hoặc can thiệp y tế trong quá trình sinh đều có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết não.

• Vấn đề về mạch máu (Yếu tố di truyền): Trẻ sơ sinh có thể mắc phải các vấn đề về sự phát triển của mạch máu não, khiến chúng dễ bị vỡ dưới tác động của các yếu tố như thay đổi huyết áp hoặc chấn thương. Các yếu tố di truyền cũng có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết não ở trẻ.

• Thiếu oxy (Thiếu oxy não): Trong quá trình sinh, nếu trẻ không nhận đủ oxy do vấn đề ở nhau thai, dây rốn quấn cổ, hoặc các vấn đề về hô hấp, việc thiếu oxy có thể dẫn đến xuất huyết não. Khi thiếu oxy kéo dài, khả năng cung cấp máu cho não bị giảm, làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu não.

• Rối loạn đông máu: Một số trẻ sơ sinh có thể bị các rối loạn đông máu bẩm sinh, khiến mạch máu dễ vỡ và gây xuất huyết não. Các bệnh lý về máu này cần được phát hiện và điều trị kịp thời để giảm thiểu nguy cơ xuất huyết.

• Sự phát triển bất thường của não (Rối loạn phát triển thần kinh): Các bất thường trong sự phát triển của não và mạch máu não có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết. Những dị tật này có thể do yếu tố di truyền hoặc các vấn đề xảy ra trong quá trình phát triển thần kinh của trẻ.

Triệu chứng xuất huyết não ở trẻ sơ sinh

Khi trẻ sơ sinh bị xuất huyết não, các triệu chứng có thể rất đa dạng và thường xuất hiện trong những ngày đầu sau sinh. Những dấu hiệu cần cảnh giác bao gồm:

• Thay đổi ý thức của trẻ: Trẻ có thể trở nên li bì, khóc liên tục, hoặc thậm chí hôn mê. Trẻ có thể không phản ứng khi được gọi hoặc khi người lớn chạm vào.

• Co giật: Co giật là một dấu hiệu nghiêm trọng của xuất huyết não. Nếu trẻ có hiện tượng co giật, đặc biệt là trong giai đoạn sau sinh, đây có thể là triệu chứng của xuất huyết trong não, cần phải can thiệp y tế ngay lập tức.

• Rối loạn trương lực cơ: Trẻ có thể có dấu hiệu trương lực cơ bất thường, chẳng hạn như cơ thể mềm nhũn, hoặc giảm vận động ở một bên cơ thể. Đây có thể là biểu hiện của tổn thương ở não.

• Nhịp tim và nhịp thở bất thường: Xuất huyết não có thể làm rối loạn chức năng của hệ thần kinh tự trị, dẫn đến các thay đổi về nhịp tim và nhịp thở của trẻ. Nhịp tim có thể nhanh hoặc chậm bất thường, và trẻ có thể gặp khó khăn trong việc thở.

Chẩn đoán xuất huyết não ở trẻ sơ sinh

Để chẩn đoán xuất huyết não, các bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm và kiểm tra cần thiết, bao gồm:

• Siêu âm thóp: Siêu âm thóp là phương pháp phổ biến và không xâm lấn để kiểm tra tình trạng xuất huyết trong não của trẻ. Phương pháp này thường được áp dụng trong những ngày đầu sau sinh, đặc biệt với những trẻ có nguy cơ cao.

• Chụp CT hoặc MRI: Đối với những trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện CT hoặc MRI để xác định mức độ xuất huyết và các tổn thương liên quan đến não. Các phương pháp này cho phép bác sĩ quan sát rõ cấu trúc não và phát hiện các vấn đề một cách chi tiết.

• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể giúp phát hiện các rối loạn đông máu hoặc bệnh lý về máu, từ đó giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Xem thêm: Những bệnh lý do nấm Candida và cách điều trị hiệu quả

Điều trị xuất huyết não ở trẻ sơ sinh

Phương pháp điều trị xuất huyết não phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng và nguyên nhân gây bệnh:

• Điều trị thiếu máu: Trẻ có thể cần điều trị để bổ sung máu nếu tình trạng xuất huyết gây thiếu máu nghiêm trọng.

• Điều trị hội chứng tăng áp lực sọ não và giảm phù não: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng thuốc hoặc can thiệp phẫu thuật để giảm áp lực trong não và giảm phù nề.

• Kiểm soát điện giải: Điều chỉnh các chỉ số điện giải trong cơ thể để duy trì sự cân bằng hóa sinh của trẻ.

• Dinh dưỡng: Trẻ cần được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ qua ống sonde để đảm bảo phát triển thể chất và phục hồi nhanh chóng.

• Điều trị hỗ trợ: Với các trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể chỉ cần theo dõi và cung cấp các biện pháp chăm sóc hỗ trợ như cung cấp oxy, duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định và hỗ trợ dinh dưỡng.

Bác sĩ giảng viên Cao đẳng Y đa khoa lưu ý, xuất huyết não ở trẻ sơ sinh là một tình trạng nghiêm trọng, đòi hỏi sự can thiệp kịp thời và hiệu quả từ các bác sĩ chuyên khoa. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể giúp giảm thiểu các nguy cơ tổn thương lâu dài cho trẻ. Các bậc phụ huynh cần lưu ý các dấu hiệu cảnh báo và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia y tế khi phát hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào ở trẻ.