Những biểu hiện điển hình của viêm tai giữa ở trẻ sơ sinh

Bài viết sau được chuyên gia y tế Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn chia sẻ nhằm cung cấp những thông tin quan trọng giúp cha mẹ hiểu rõ mức độ nguy hiểm của viêm tai giữa cấp ở trẻ sơ sinh, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, xử lý đúng cách và chủ động phòng ngừa hiệu quả để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện cho trẻ.

Viêm tai giữa cấp ở trẻ sơ sinh là gì?

Tai của trẻ sơ sinh, cũng như người lớn, gồm ba phần: tai ngoài, tai giữa và tai trong. Tai giữa được nối với cổ họng qua một ống gọi là vòi nhĩ. Vòi nhĩ giúp cân bằng áp suất, giảm áp lực âm thanh, bảo vệ tai và làm tiêu dịch.

Tuy nhiên, do vòi nhĩ của trẻ sơ sinh ngắn và hệ miễn dịch còn yếu, trẻ dễ mắc viêm tai giữa cấp. Một số nguyên nhân chính bao gồm:

• Virus (chủ yếu) và vi khuẩn (ít hơn nhưng gây nặng hơn) từ các bệnh viêm đường hô hấp tấn công vào tai giữa, gây viêm và tích tụ mủ.
• Viêm tai giữa thường xuất phát từ các bệnh viêm mũi họng không được điều trị triệt để.
• Vệ sinh tai không đúng cách khiến vi khuẩn dễ dàng xâm nhập.
• Thói quen cho bé bú nằm, làm dịch sữa dễ chảy ngược vào tai, gây viêm.

Cha mẹ có thể hạn chế nguy cơ cho trẻ bằng cách:

• Điều trị dứt điểm các bệnh mũi họng.
• Cho bé bú ở tư thế ngồi.
• Chăm sóc sức khỏe để tăng sức đề kháng.

Chính vì những đặc điểm dễ tổn thương ở tai giữa của trẻ sơ sinh, việc sớm nhận biết các dấu hiệu viêm tai giữa trở nên vô cùng quan trọng

Nhận biết viêm tai giữa cấp ở trẻ sơ sinh

Do chưa có khả năng diễn đạt cảm giác bằng lời nói, trẻ sơ sinh thường biểu hiện tình trạng bệnh qua hành vi và phản ứng cơ thể. Việc phát hiện sớm viêm tai giữa ở giai đoạn này đòi hỏi sự quan sát tỉ mỉ và hiểu biết của cha mẹ. Dưới đây là một số dấu hiệu điển hình cần lưu ý:

Trẻ sốt cao: Sốt là một trong những biểu hiện thường gặp khi trẻ bị viêm tai giữa, với nhiệt độ cơ thể có thể dao động từ 39 đến 40°C. Tuy nhiên, vì sốt cũng là triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý khác, cha mẹ cần kết hợp theo dõi thêm các dấu hiệu đặc trưng hơn để nhận biết đúng tình trạng bệnh.

Chảy mủ tai – dấu hiệu nặng: Dịch mủ chảy ra từ tai là dấu hiệu cho thấy bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng. Lúc này, màng nhĩ có thể đã bị vỡ do áp lực mủ tích tụ quá mức. Một số cha mẹ có thể lầm tưởng rằng tình trạng của trẻ đã đỡ hơn do trẻ ít quấy khóc hơn, nhưng thực tế đây là thời điểm cần được can thiệp y tế khẩn cấp để tránh biến chứng nặng nề.

Rối loạn tiêu hóa đi kèm: Nhiều trường hợp trẻ bị viêm tai giữa cấp cũng đồng thời xuất hiện các vấn đề về tiêu hóa như tiêu chảy, nôn ói hoặc đi phân lỏng. Nguyên nhân là do dịch viêm từ tai giữa có thể chảy xuống vùng họng và dạ dày, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa non yếu của trẻ. Đặc biệt, nếu viêm tai giữa xuất phát từ các bệnh lý đường hô hấp, các triệu chứng này thường kéo dài dai dẳng hơn.

Dấu hiệu đau tai và khó chịu: Viêm tai giữa gây viêm niêm mạc và tích tụ dịch mủ trong tai giữa, tạo cảm giác đau và tức tai – dù trẻ chưa thể nói, nhưng những biểu hiện sau có thể cho thấy trẻ đang khó chịu ở tai:

• Trẻ thường xuyên lắc đầu, hoặc dùng tay dụi vào tai.
• Bỏ bú, quấy khóc kéo dài và khó dỗ nín.
• Khó ngủ, ngủ không sâu hoặc giật mình giữa đêm.
• Có thể xuất hiện dịch lỏng hoặc mủ chảy ra từ tai.

Việc phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường ở trẻ sơ sinh sẽ giúp cha mẹ chủ động đưa trẻ đi thăm khám, điều trị kịp thời, từ đó hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo vệ tốt nhất cho sức khỏe đôi tai non nớt của trẻ

Xem thêm: Những biện pháp phòng ngừa bệnh sởi hiệu quả trước và trong thai kỳ

Cách chăm sóc và phòng ngừa viêm tai giữa cho trẻ sơ sinh

Để bảo vệ bé khỏi nguy cơ viêm tai giữa, chuyên gia ngành điều dưỡng lưu ý cha mẹ nên:

• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người bị viêm hô hấp; người lớn bị bệnh nên tránh gần trẻ.
• Đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng; vệ sinh vật dụng của bé thường xuyên.
• Tránh để tiếng ồn lớn ảnh hưởng tới tai bé.
• Cẩn thận không để nước vào tai bé khi tắm, bú.
• Nếu tai bé có dị vật hoặc côn trùng, phải đưa tới cơ sở y tế chuyên khoa để xử lý.
• Đưa bé đi tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt là vắc-xin cúm và phế cầu khuẩn.
• Không hút thuốc lá gần trẻ để tránh tổn hại hệ hô hấp và tai mũi họng.

Viêm tai giữa cấp tuy không phải là bệnh lý quá hiếm gặp ở trẻ sơ sinh, nhưng nếu không được phát hiện và xử trí đúng cách, có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến thính lực và sự phát triển toàn diện của trẻ. Bằng sự quan sát tinh tế, chăm sóc đúng cách và chủ động phòng ngừa, cha mẹ hoàn toàn có thể giúp con vượt qua giai đoạn nhạy cảm này một cách an toàn và khỏe mạnh.