Dịp Tết với nhiều bữa tiệc thịnh soạn, rượu bia và thực phẩm giàu đạm khiến bệnh gout dễ tái phát hoặc bùng phát cấp tính. Hiểu rõ nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe trong những ngày đầu năm.
Dịp Tết với nhiều bữa tiệc thịnh soạn, rượu bia và thực phẩm giàu đạm khiến bệnh gout dễ tái phát hoặc bùng phát cấp tính. Hiểu rõ nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe trong những ngày đầu năm.
Gout là bệnh lý rối loạn chuyển hóa purin, dẫn đến tăng acid uric trong máu. Khi nồng độ acid uric vượt quá ngưỡng cho phép, các tinh thể urat có thể lắng đọng tại khớp, gây viêm, sưng, đau dữ dội. Bệnh thường xuất hiện ở nam giới trung niên nhưng ngày càng có xu hướng trẻ hóa. Đặc điểm của gout là các cơn đau cấp tính xuất hiện đột ngột, thường vào ban đêm hoặc sáng sớm, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
Theo các điều dưỡng, dịp Tết là thời điểm dễ khiến bệnh gout tái phát do thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt. Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu purin và uống rượu bia là yếu tố chính làm tăng acid uric máu nhanh chóng.
Các món ăn ngày Tết như thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản, thịt kho, lẩu đậm đà đều chứa hàm lượng purin cao. Khi vào cơ thể, purin được chuyển hóa thành acid uric. Nếu lượng acid uric tăng nhanh và không được đào thải kịp thời, nguy cơ hình thành tinh thể urat tại khớp sẽ tăng cao, dẫn đến cơn gout cấp.
Rượu bia là yếu tố nguy cơ hàng đầu khiến gout bùng phát. Cồn làm giảm khả năng đào thải acid uric qua thận và đồng thời kích thích sản sinh acid uric nhiều hơn. Trong các buổi tiệc Tết, việc uống rượu bia kéo dài, liên tục nhiều ngày làm tăng đáng kể nguy cơ xuất hiện cơn đau gout.
Tết là dịp nghỉ ngơi, nhiều người có xu hướng ăn nhiều nhưng vận động ít. Thói quen thức khuya, ngủ không đủ giấc và bỏ qua các hoạt động thể chất cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa trong cơ thể, khiến acid uric tích tụ nhiều hơn.
Thời tiết lạnh hoặc bận rộn ngày Tết khiến nhiều người uống ít nước hơn bình thường. Việc thiếu nước làm giảm khả năng đào thải acid uric qua đường tiểu, góp phần làm tăng nguy cơ khởi phát cơn gout.
Cơn gout cấp thường xuất hiện đột ngột với biểu hiện sưng, nóng, đỏ và đau dữ dội tại một khớp, phổ biến nhất là khớp ngón chân cái. Người bệnh có thể cảm thấy đau đến mức không thể chạm nhẹ vào vùng khớp bị ảnh hưởng. Cơn đau thường kéo dài vài ngày đến một tuần nếu không được xử trí đúng cách. Trong dịp Tết, việc chậm trễ thăm khám có thể khiến tình trạng viêm kéo dài và tái phát nhiều lần.
Thầy cô trường Cao đẳng Dược Sài Gòn lưu ý, người bệnh nên hạn chế thịt đỏ, nội tạng, hải sản và các món giàu purin. Ưu tiên rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn đạm thực vật. Không nên ăn quá no trong một bữa và tránh ăn dồn dập nhiều bữa tiệc liên tiếp.
Tốt nhất người bị gout nên tránh rượu bia trong dịp Tết. Nếu sử dụng, cần hạn chế tối đa và không uống khi đói. Việc kiểm soát đồ uống có cồn là biện pháp quan trọng giúp ngăn ngừa cơn gout cấp.
Uống từ 2–2,5 lít nước mỗi ngày giúp tăng đào thải acid uric qua thận. Có thể bổ sung thêm nước khoáng kiềm nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ để hỗ trợ cân bằng acid uric.
Người bệnh đang điều trị gout cần tuân thủ phác đồ thuốc của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Việc bỏ thuốc đột ngột có thể làm tăng nguy cơ tái phát cơn đau.
Đi bộ, tập thể dục nhẹ sau bữa ăn giúp cải thiện chuyển hóa và kiểm soát cân nặng. Duy trì thói quen vận động đều đặn trong những ngày Tết giúp ổn định sức khỏe tổng thể.
Bệnh gout dễ bùng phát vào dịp Tết do chế độ ăn nhiều đạm, rượu bia và thay đổi sinh hoạt. Tuy nhiên, nếu người bệnh chủ động kiểm soát dinh dưỡng, duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ điều trị, hoàn toàn có thể tận hưởng không khí ngày xuân mà vẫn đảm bảo sức khỏe. Chủ động phòng ngừa chính là chìa khóa giúp người bệnh gout vui Tết an toàn và trọn vẹn.
