Dấu hiệu chẩn đoán và điều trị thủng màng nhĩ ở trẻ em

Dưới đây là một số thông tin giúp cha mẹ nhận diện tình trạng này được các bác sĩ giảng viên tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn chia sẻ.

Thủng màng nhĩ là gì?

Thủng màng nhĩ là tình trạng mà lớp màng mỏng giữa tai ngoài và tai giữa bị rách. Màng nhĩ có vai trò dẫn âm thanh, khuếch đại âm thanh và bảo vệ tai giữa. Khi màng nhĩ bị tổn thương, chức năng này bị suy giảm, dẫn đến tình trạng giảm thính lực ở trẻ.

Nguyên nhân phổ biến gây thủng màng nhĩ ở trẻ bao gồm:

• Viêm tai giữa: Viêm tai giữa cấp: Do dịch tích tụ trong tai giữa, gây tăng áp lực và làm rách màng nhĩ. Viêm tai giữa mạn tính: Do viêm tai giữa cấp không được điều trị dứt điểm, dẫn đến tổn thương và thủng màng nhĩ.
• Tổn thương ngoại lực: Như đưa vật lạ vào tai, té ngã, va đập mạnh, hoặc tai nạn.
• Thay đổi đột ngột áp lực tai: Khi trẻ đi máy bay, lặn dưới nước hoặc bị tát vào vùng tai.
• Âm thanh lớn: Tiếng nổ lớn có thể làm tổn thương màng nhĩ, như tiếng bom, mìn, hoặc súng đạn.

Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời thủng màng nhĩ là rất quan trọng để bảo vệ thính lực và sức khỏe tai mũi họng của trẻ.

Các dấu hiệu nhận biết thủng màng nhĩ ở trẻ

Dưới đây là một số dấu hiệu giúp cha mẹ nhận diện thủng màng nhĩ ở trẻ:

• Đau tai đột ngột: Trẻ có thể kêu đau tai sau chấn thương vùng đầu hoặc tai, gây khó chịu, quấy khóc, không ngủ, và không muốn ăn uống.
• Giảm khả năng nghe: Màng nhĩ bị thủng khiến trẻ không thể nghe rõ. Trẻ có thể không phản ứng với âm thanh hoặc yêu cầu lặp lại lời nói.
• Dịch chảy từ tai: Dịch mủ, máu hoặc có mùi hôi có thể chảy ra từ tai trẻ. Đây là dấu hiệu thường gặp sau khi màng nhĩ bị tổn thương hoặc nhiễm trùng.
• Ù tai: Trẻ có thể cảm thấy ù tai, một cảm giác âm thanh vù vù. Nếu trẻ không nói được, trẻ có thể quấy khóc không rõ lý do và hay dụi tai.

Nhận diện kịp thời các dấu hiệu thủng màng nhĩ ở trẻ sẽ giúp cha mẹ đưa trẻ đến khám và điều trị đúng lúc, tránh ảnh hưởng lâu dài đến khả năng nghe của trẻ.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị

Khi nghi ngờ thủng màng nhĩ, bác sĩ sẽ thực hiện nội soi tai để quan sát cấu trúc tai và kiểm tra tình trạng màng nhĩ. Nội soi sử dụng ống nhỏ có gắn camera để nhìn rõ các bất thường như rách màng nhĩ, viêm nhiễm hoặc khối u. Bác sĩ cũng có thể đo thính lực của trẻ để đánh giá mức độ ảnh hưởng đến khả năng nghe.

Việc điều trị thủng màng nhĩ ở trẻ phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

• Điều trị nội khoa: Đối với trường hợp thủng màng nhĩ do viêm nhiễm, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng và thuốc giảm đau, kháng viêm để làm dịu cơn đau và giảm viêm. Việc điều trị sớm sẽ giúp ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa mạn tính hoặc viêm xương chũm. Bên cạnh đó, trẻ cần được theo dõi thường xuyên để đảm bảo màng nhĩ có thể lành lại.
• Phẫu thuật tái tạo màng nhĩ: Nếu màng nhĩ bị thủng nghiêm trọng và không thể tự lành, hoặc không đáp ứng với điều trị bằng thuốc, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật để tái tạo màng nhĩ. Phẫu thuật vá màng nhĩ, thường được thực hiện qua phương pháp nội soi, sẽ giúp phục hồi cấu trúc màng nhĩ, cải thiện khả năng nghe cho trẻ. Đây là phương pháp hiệu quả khi thủng màng nhĩ kéo dài hoặc khi màng nhĩ không thể tự hồi phục.

Sau khi điều trị, trẻ cần được theo dõi thường xuyên để đảm bảo màng nhĩ hồi phục hoàn toàn. Cha mẹ cần chú ý giữ cho tai của trẻ luôn sạch sẽ và khô ráo, tránh để nước vào tai trong khi tắm hoặc bơi. Trẻ cũng cần tái khám định kỳ để bác sĩ theo dõi quá trình hồi phục và phát hiện sớm các vấn đề khác nếu

Xem thêm: Những lưu ý về thời điểm tiêm vắc xin phòng cúm lý tưởng

Phòng ngừa thủng màng nhĩ ở trẻ

Cha mẹ có thể phòng ngừa thủng màng nhĩ cho trẻ bằng các biện pháp sau:

• Vệ sinh tai đúng cách: Tránh dùng vật nhọn hay tăm bông để làm sạch tai trẻ, nhằm bảo vệ màng nhĩ.
• Theo dõi khi trẻ điều trị bệnh lý mũi họng: Nếu trẻ có dấu hiệu đau tai, tai chảy mủ hoặc máu, cần đưa trẻ đi khám kịp thời.
• Cẩn thận khi trẻ đi bơi hoặc đi máy bay: Hướng dẫn trẻ cách bảo vệ tai khi bơi hoặc khi đi máy bay.

Bác sĩ giảng viên Cao đẳng Y đa khoa khuyến cáo việc nhận diện sớm dấu hiệu thủng màng nhĩ và đưa trẻ đi khám kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe tai mũi họng của trẻ.