Triệu chứng và cách xử trí an toàn ngộ độc thực phẩm

Bài viết sau bác sĩ giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý khi bị ngộ độc thực phẩm.

Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

• Thực phẩm không được chế biến hoặc bảo quản đúng cách: Thực phẩm không được bảo quản ở nhiệt độ an toàn có thể bị nhiễm độc tố và mầm bệnh.
• Nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến: Thực phẩm bị nhiễm khuẩn trước khi chế biến hoặc quy trình chế biến không đảm bảo vệ sinh, ví dụ như dụng cụ nấu nướng bị nhiễm khuẩn.
• Sử dụng thực phẩm hết hạn: Thực phẩm quá hạn sử dụng có thể mất tác dụng bảo quản, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển.

Triệu chứng ngộ độc thực phẩm

Các triệu chứng ngộ độc thực phẩm có thể khác nhau tùy thuộc vào loại độc tố và mức độ nghiêm trọng:

• Đau bụng, khó chịu: Thường xuất hiện đầu tiên, có thể là đau nhói hoặc đau dữ dội ở vùng bụng dưới hoặc toàn bộ bụng.
• Buồn nôn, nôn: Nhiều người cảm thấy buồn nôn và nôn sau khi tiêu thụ thực phẩm gây ngộ độc.
• Tiêu chảy: Cơ thể cố gắng loại bỏ độc tố qua đường tiêu hóa, gây ra triệu chứng tiêu chảy.
• Sốt: Một số trường hợp có thể bị sốt do cơ thể phản ứng lại vi khuẩn hoặc độc tố.
• Mệt mỏi, uể oải: Người bị ngộ độc thực phẩm thường cảm thấy mệt mỏi, yếu ớt do mất nước từ việc nôn và tiêu chảy.

Xử trí an toàn khi bị ngộ độc thực phẩm

Sơ cứu tại nhà

Gây nôn: Mục đích của việc gây nôn là loại bỏ nhanh chóng thực phẩm nhiễm độc ra khỏi cơ thể. Để gây nôn, bạn hãy uống một cốc nước muối 0.9% sau đó dùng ngón tay trỏ đưa vào vị trí góc cuống lưỡi gần họng để kích thích cảm giác nôn. Nôn càng nhanh và càng nhiều thì càng hạn chế được chất độc ngấm vào cơ thể. Tuy nhiên, cần lưu ý:

• Tư thế khi nôn: Nằm nghiêng người và kê cao đầu để tránh chất độc trào ngược vào phổi, giảm nguy cơ ngạt thở hoặc sặc.
• Trẻ em: Thực hiện động tác một cách khéo léo và cẩn thận để không làm trầy xước họng của trẻ.
• Người hôn mê: Không được gây nôn vì có thể dẫn đến tử vong do ngạt thở hoặc sặc.

Bù nước: Ngộ độc thực phẩm thường gây nôn và tiêu chảy, dẫn đến mất nước. Việc bù nước là rất quan trọng để tránh nguy cơ mất nước. Khi bù nước, cần uống từng ngụm nhỏ. Nếu bị tiêu chảy nhiều lần, nên dùng dung dịch Oresol để bù nước và điện giải, pha theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất. Lưu ý:

• Pha dung dịch Oresol đúng cách: Không đun sôi dung dịch, không dùng dạng pha sẵn đóng chai, và không sử dụng dung dịch đã pha quá 24 giờ.
• Dùng riêng: Nếu ngộ độc thực phẩm tập thể, hãy chia dung dịch Oresol riêng cho từng người, không uống chung để tránh lây nhiễm.

Trong quá trình xử trí tại nhà, cần chú ý quan sát người bệnh:

• Khó thở: Nếu phát hiện người bệnh khó thở, hãy dùng tay sạch kéo lưỡi người bệnh ra ngoài để họ dễ thở hơn.
• Tình trạng tim mạch: Nếu phát hiện người bệnh có dấu hiệu tụt huyết áp, loạn nhịp tim, cần đưa đến cơ sở y tế cấp cứu ngay lập tức.

Xem thêm: Trẻ bị chảy máu cam và cách xử trí an toàn

Đưa người bệnh đến cơ sở y tế

Hầu hết các trường hợp ngộ độc thực phẩm có thể tự khỏi sau 48 giờ. Tuy nhiên, nếu sau khoảng thời gian này mà người bệnh không cải thiện hoặc có các triệu chứng nghiêm trọng như:

• Co giật
• Rối loạn ý thức
• Suy hô hấp
• Không thể gây nôn
• Đi ngoài ra máu

Thì nên đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời. Tại đây, người bệnh sẽ được thăm khám, thực hiện một số kiểm tra cận lâm sàng để xác định tác nhân gây bệnh và có phương pháp điều trị phù hợp.

Theo chuyên gia ngành y đa khoa việc xử trí đúng cách khi bị ngộ độc thực phẩm sẽ giúp giảm thiểu các ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Nắm vững kiến thức về nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe cho bản thân và người thân một cách hiệu quả.